HAYVANLARDAN BULAŞAN HİDATİK KİST YAŞAMI TEHDİT EDEBİLİR

Memorial Dicle Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Orhan Kazan karaciğer kist hidatiği ve tedavisi hakkında bilgi verdi.
 
Karaciğer ve akciğerde kist oluşturabilir 
Halk arasında kedi köpek kisti olarak da bilinen kist hidatik hastalığına“Echinococcusgranulosus” adı verilen bir tür parazit sebep olmaktadır. Bu parazit;kedi, köpek, kurt, tilki gibi et yiyen hayvanların bağırsaklarında yaşar. Ancak köpekler ve kediler artık modern yaşamda insanlara çok daha yakın olduğu için bu hayvanlar en önemli risk faktörüdür. Hayvanların dışkılarıyla doğaya karışan parazit yumurtaları oldukça dayanıklıdır. Yaklaşık bir yıl kadar soğukta canlı kalabilir. Yumurtalar rüzgarla, yağmurla, açıkta kalan sebze ve meyvelerle, kirli içme sularıyla, doğada beslenen inek, sığır manda, keçi gibi hayvanların etleriyle bir şekilde insana bulaşır. İnsana bulaşan yumurtalar bağırsakları aşarak kan ve lenf yoluyla özellikle karaciğer, akciğer ve diğer organlarda kist oluşturarak yaşamlarını sürdürür. 
 
Belirtileri birçok hastalık ile aynı olabilir 
Kist, oluştuğu ilk dönemde boyutu küçük olduğu için uzun yıllar hiçbir belirti vermeyebilir. Ancak zamanla büyüdükçe, bulunduğu bölgeye ve oluşturduğu baskıya göre bazı şikayetlere yol açar. Vücutta en sık karaciğerde görülen bu kistler akciğerde de ortaya çıkabilir. Nadiren olsa da karın zarında, dalakta, böbreklerde, kemiklerde, göz yuvasında, beyinde ve kalpte de ortaya çıkabilir. En sık;kusma, karın ağrısı, bazen kaşıntı, sarılık, solunum sıkıntısı, öksürük, ağızdan kan gelmesi ve göğüs ağrısı gibi belirtiler kendini ile gösterebilir. Ancak bu belirtilerin nedeninin farklı hastalıklar da olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle şikayetler önemsenmeli ve doktora danışılmalıdır. 
 
Hastalıktan korunmak için;
•    Köpek ve kedilere çiğ et yedirilmemeli,
•    Kişisel temizlik kurallarına dikkat edilmeli, içme ve kullanma suları temiz olmalı gerekirse kaynatılmalı veya arıtılmalı, çiğ yenen sebze ve meyveler bol su ile iyice yıkandıktan sonra tüketilmeli,
•    Kesilen veya ölen hayvanların kist bulunduran organları köpeklerin ve diğer etçil hayvanların ulaşamayacağı şekilde gömülerek yok edilmeli, özellikle kurban bayramlarında bu hususlara daha çok dikkat edilmeli.
•    Köpekler yılda dört kez iç parazitlere karşı ilaçlanmalı,
•    Köpekler gezdirilirken etrafa dışkılamaları halinde dışkıları poşetlenip ağzı sıkıca bağlandıktan sonra çöpe atılmalı,
•    Parazit mücadelesi yapılmadan serbest dolaşan köpeklerin okşanması ve sevilmesi sırasında parazit yumurtaları ellere geçebilir. Bu şekilde kirlenen ellerin yıkanmadan ağza götürülmesi ile parazitin yumurtası alınır. Bu nedenle, özellikle çocukların köpek veya kedilerle temasından sonra ellerini bol su ve sabunla yıkamaları sağlanmalıdır.
 
Tedavide kesin çözüm ameliyat
Hidatik kistin tedavisinde direkt etkili herhangi bir ilaç yoktur ancak parazitlere etkili olduğu bilinen ilaç bulunmaktadır. Ancak doktor uygun gördüğü takdirde kullanılabilir. Hastalığın tedavisinde kesin ve en etkili yöntem ameliyattır. Kistin büyüklüğüne, durumuna göre de cerrahi yöntem değişmektedir. Uygun hastalarda iğne ile aspirasyon ve laparoskopik yani kapalı ameliyat yöntemleri uygulanabilir.