Haşim Kılıç: DKP / HAK-PAR, Yeni Anayasa, Kürtler…

Anayasa Mahkemesi, yargı kurumu olarak, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesinden sonra  Türkiye’nin hayatına girdi.

Anayasa Mahkemesi, Türkiye’nin hayatına, demokratik bir kurum, demokrasiyi düzenleyen bir kurum olarak girmedi.

Asker ve sivil devlet iktidarını; üniter, faşist, sömürgeci, devlet ulusu korumak için girdi.

Kemalist devletin parametreleri dışında hareket edilmesini engellemek için düzenlendi. Yani “sivil burjuva iktidarlarının” bile Kemalist devletin kriterleri dışında hareket etmemesi için yapılandırıldı.

Ayrıca, parlamento dışı sosyalist ve Kürt muhalefetini örgütleyen siyasi partileri kapatmak için görevlendirildi.

Anayasa Mahkemesi, Askeri Darbeden sonra partileri kapatan ve meclise çeki-düzen veren bir kurum oldu. Kürtlerin dil ve kültürel haklarını, 4. Büyük Kongresinde karar tasarısı olarak benimseyen ve Kürtlerin bir kesiminin de içinde yer aldığı Türkiye İşçi Partisini (TİP) kapattı.

O dönemde Anayasa Mahkemesine seçilen üyelerin tümü de Kemalist cenahtan gelen yargı üyeleriydi.

Anayasa Mahkemesi, 12 Eylül 1982 Anayasasıyla yeniden düzenlendi ve daha otoriter yapı kavuşturuldu. O tarihten sonra da Anayasa Mahkemesinin misyonunda değişiklik olmadı. Anayasa Mahkemesindeki değişiklik, Turgut Özal’ın Cumhurbaşkanı olmasından sonra, liberal İslamcı ve demokrat üyelerin Anayasa Mahkemesine seçilmesi oldu.

Haşim Kılıç, Turgut Özal tarafından Anayasa Mahkemesine seçildi. Turgut Özal, Haşim Kılıç’ın düşündüğü toplum ve sistem senaryosuna uygun hareket edeceğini, liberal demokrat işler yapacağını, Anayasa Mahkemesine yeni bir renk katacağını düşünmüştü.

Haşim Kılıç, öyle de hareket etti.

Haşim Kılıç, Anayasa Mahkemesinde en genel planda özgürlükleri ve hukukun üstünlüğünü savunan bir Anayasa Mahkemesi üyesi oldu. Anayasa ve mevcut kanun anlayışının ve hukuk sisteminin de değişmesi için yol gösterici ve önerici oldu.

Haşim Kılıç, Türkiye’nin siyasi partiler mezarlığına dönüştüğü dönemde bile, siyasi partilerin kapatılmasına hep karşı çıktı. Çok kapsamlı, özgürlükleri benimseyen ve savunan, evrensel hukuka bağlılığını gösteren bir Anayasa Mahkemesi üyesi oldu.

Onun muhalefet görüşleri, her zaman geleceğe ışık tuttu.

Haşim Kılıç, demokratik tarzda ve evrensel hukuk çerçevesinde siyasal faaliyetlerini sürdüren, Kürtlerin haklarının kazanılmasını merkezine alan Demokratik Kitle Partisi’nin (DKP) kapatılması davasında, partinin kapatılmasına karşı çıktı.

Karşı çıkışı, güçlü, haklı, demokratik, evrensel hukuka uygundu. Aynı zamanda çok kapsamlıydı. DKP’nın kapatılmasına karşı yazdığı kapsamlı gerekçenin, günümüzde de tüm yargı mensupları, siyasetçiler, avukatlar tarafından okunması gerekir.

Haşim Kılıç, Hak ve Özgürlükler Partisi’nin (HAK-PAR) kapatılmasını da engelledi.

Anayasa Mahkemesinde HAK-PAR’ın sözlü savunmasını parti genel başkan yardımcısı olarak ben ve partinin genel başkanı olarak A. Melik Fırat yaptık.

Anayasa Mahkemesi üyeleri, savunma yaptığımız zaman, bizi saygıyla saatlerce  dinlediler. Duruşmaya ara verildiğinde, Haşim Kılıç’ın bize ve davaya yaklaşımı  oldukça önemliydi. Modernce ve demokratça idi. Bir demokratın ve özgürlükleri savunan bir kişinin yaklaşımıydı.

AK Parti’nin kapatılması da onun zamanında engellendi.

Haşim Kılıç’ın muhalefet şerhleri ve görüşleri aynı zamanda Türkiye’de nasıl bir anayasa yapılmasına da ışık tutacak nitelikte görüşleri içermektedir.

Haşim Kılıç, son zamanlarda, AK Parti’nin evrensel hukuka, demokrasiye, kişisel hak ve özgürlüklere aykırı çıkardığı kanunlara, karşı çıktığı için, AK Partinin partizanca  haksız saldırılarıyla karşı karşıya kaldı.

Haşim Kılıç’ın bu saldırıları hak eden biri olmadığı, herkes tarafından bilinmektedir.

Yeni Anayasa gerekli ve zorunludur…

Bir dönem önce “Yeni Anayasa” sorunu oldukça güncel bir sorundu. Televizyonlarda yoğunca tartışılırdı. Makaleler konusu oldurdu.

Yeni Anayasa konusunda: Paneller, açık oturumlar yapılırdı.

Yeni Anayasa Taslak metinleri açıklanırdı.

Son zamanlarda, AK Parti tarafından bıçakla kesilir gibi, bu konuda tartışmalara son verildi. Bu konuyla ilgilenen sadece bazı demokrat aydınlar ve bazı Kürtler oldu.

Genel seçimler yaklaşırken, anlaşılan bu konu yeniden gündeme taşınacak. Siyasi partiler bu konuya, kendi seçim bildirgelerinde yer verecekler. Özellikle de AK Parti bu sorunu öne çıkaracak. Çünkü “Başkanlık Sistemi” ancak yeni bir anayasa ile çözülebilir bir sorun olarak görülüyor.

Bu nedenle, AK Parti’nin yeni bir anayasaya, kendisinin yapacağı bir anayasaya ihtiyacı var.

Bana göre de yeni anayasa gerekli ve zorunludur. Çünkü anayasa, tüm toplum bireylerinin, farklı ulusal, etnik, dini, mezhebi, sınıfi, düşünsel kesimlerin toplumsal sözleşmesidir.

Devleti tanımlayan bir hukuksal belgedir.

Kemalist Devletin kuruluşundan sonra kabul edilen anayasaların hiçbiri toplumsal sözleşmeler olmamıştır.

Devlet,  sivil ve asker elitin, bir ulusun Türklerin (!), üniter, tekçi, faşist ve sömürgeci olduğu için, hiçbir zaman halkın, Kürtlerin, diğer etnik toplulukların devleti olmamıştır. Bu nedenle de anayasalar da onların olmamıştır.

Anayasalar, bir elitin, bir ulusun, bir dinin ve bir mezhebin anayasaları olmuştur.

Yeni anayasa için, tüm vatandaşların, farklı ulusların, dinlerin, etnik toplulukların, mezheplerin, sınıfların ve düşüncelerin yani herkesin, bir devlet üzerinde anlaşmaları gerekir. Bu devlet de, dünya tecrübesinin gösterdiği gibi realist, uluslar üstü olan federal devlettir.

Bu yeni devlette anlaşanlar, yeni bir anayasa yapacaklardır. İşte o anayasa, toplumsal bir sözleşme, demokratik ve özgürlükleri garanti altına alan bir anayasa olacaktır.

Devleti yeniden yapılandıracak ve kurumlaştıracak.

Meclis bütün milletlerin temsilcilerinin yer aldığı bir yapıda oluşacak.

Valiler seçimle seçilecek.

Devlet Başkanı, başbakan, hükümet yeni temsile göre yetki ve görev kapasitesi kazanacak.

Kürdistan’da meclis, hükümet, hükümet başkanı olacak.

Bundan dolayı Kürtlerin, yeni anayasadan ne anladıklarını açığa çıkarmaları için, yeni devlet tasarımlarını ortaya koymaları gerekir.

Kemalist Türk Devleti değişmeden, yapılacak anayasa sözden öteye yeni, sözden öteye sivil, sözden öteye toplumsal sözleşme, sözden öteye demokrat, sözden öteye herkesin anayasası olamaz.

Yeni devlet bağlamında yeni anayasa Kürtler için olağanüstü önemdedir.