Kadooğlu ve TÜSİAD

NAMIK DURUKAN

Güneydoğu, cumhuriyetin kuruluşu ve sonrasında hep geri kalmışlığı ile gündeme geldi. Nedenleri arasında çok şeyler yazıldı çizildi. Bölgenin etnik yapısından kaynaklı nedenler ve yaşanan isyanların, cezalandırma gerekçesi sayıldığını birçok kesim sesli bir şekilde dile getirebiliyor.

Bölgenin kalkınması için iktidarların bugüne kadar yaptığı çalışmalar da ne yazık ki kağıt üzerinde kaldı. Son 30 yılda bölgeyi kasıp kavuran şiddet sarmalı nedeniyle yatırımdan söz edilemedi bile.  Sorunun çözümüne yönelik belirli aralıklarda olumlu adımlar atılmasına rağmen beklenen yatırımlar bir türlü gerçekleşmedi.

Devletin kalkınma raporları, sermayeyi bölgeye çekmek için cazip teşvikler bile işadamlarını bölgeye çekmeye yetmedi. Bilinen bir gerçek var ki sermaye, yeşeren yere, fidanın ağaca dönüşeceği toprağa yatırım yapar. Dolayısıyla son 20 yılda bölgeye yönelik sürdürülen ekonomik seferlerden sonuç alınamadı.

90’lı yıllar

Özellikle 1990’lı yıllarda TÜSİAD’ın da içinde yer aldığı birçok ekonomi heyeti, dönemin MGK’sında alınan kararlar doğrultusunda devletin güvenlik konsepti çerçevesinde “umut” aşılamak için bölgede geziler düzenledi. Hatta Bakanlar Kurulu toplantıları başta Diyarbakır olmak üzere bölgenin bazı merkezlerinde yapıldı ve bu toplantılarda ağırlıklı olarak bölgenin kalkınmasına yönelik  ekonomik  kararlar alındı. Ancak bu kararlar uygulamaya geçirilemedi. Devlet dahil birçok kesim,  soruna ekonomik temelden yaklaştı. Bu düşünceye göre; “Bölge kalkınırsa terör de bitecekti!”  Evet, elbette sorunun ekonomik ayakları vardı ama bunu tamamen ekonomiye endekslemenin yanlış olduğu kısa sürede fark edildi. Ancak ekonomik gelişmenin diğer reformlarla desteklenmemesi sorunun çözümünü bu güne kadar mümkün kılmadı.

Kadooğlu ailesi kalkınmanın motor gücü

Bölgenin kalkınmasının devlet eli ile olamayacağı yetkili ağızların yaptığı açıklamalar ve işadamlarının yaptığı değerlendirmeler ile ortaya çıktı. Çare bölgenin bağrından çıkan ve Türkiye’deki yatırımlarda söz sahibi olan işadamlarındaydı. Her şeyden önce Batı’daki işadamlarının bölgede yatırıma yönelmesinde  öncü rolü bölge işadamlarının yapması gerekiyordu. Yani önce Kürt işadamlarının elini taşın altına koyması gerekecekti. Elini taşın altına koymak için yakın zamanda harekete geçen genç ve dinamik işadamlarımız, çözüm süreci ile birlikte sevindirici ekonomik faaliyetlere yöneldi. Bu işadamları arasında Cizre’li Kadooğlu ailesi başı çekiyor.

Kadooğlu ailesi, Cizre’de küçük bir aile şirketiyken ağabey Cemal Kadooğlu’nun Cizre’den sonra Gaziantep’te yatırımlara yönelmesi, istikrarlı bir büyüme ile Türkiye’nin sayılı holdingler arasında yerini alması bölge açısından da sevindirici bir gelişmedir.

İflas bayrağı çekenler de var

Türkiye ekonomisine can veren işadamları arasında Kürtler büyük bir yere sahip; ancak ne yazık ki doğup büyüdükleri  topraklara yatırım yapma konusunda yeterince cesaretli davranmadılar. Belki de kendilerince haklı nedenleri var. Cesaret gösterip yatırım yapan işadamlarının kısa süre sonra iflas bayrağı çektiğini de biliyoruz. Lice’de büyük yatırımlar yapan Halis Toprak buna örnek gösterilebilir. Bunun nedenleri ayrı bir tartışma konusu olabilir.

Tarkan Kadooğlu, umut isim

Kadooğlu ailesinin Cizre’de başlayıp Gaziantep’e ulaşan serüveni bugün birçok alanda yatırımlarla devam ediyor. Kadooğlu Holding’in tepesinde bugün genç ve dinamik bir isim var: Tarkan Kadooğlu. Kadooğlu, yatırımları ve iş alanındaki başarısı ile TÜSİAD yöneticiliğine kadar yükselmiş bir isim.

6 bin 500 çalışanı var

“Kadooğlu Grup’un büyüklüğü nedir?” sorusunu Tarkan Kadooğlu şöyle yanıtlıyor: “Biz 4-5 sektörde faaliyet gösteriyoruz. Akaryakıtta 325 bayimiz var, iki yıl içinde 500’e çıkaracağız. Bizce markalı bitkisel yağ şirketimiz var. Yüzde 90 ihracat yapıyoruz. Şimdi margarin üretimine başlayacağız. Cizre’de Alman Hastanesi açtık. Turizm ve gayrimenkul işimiz var. Enerjide projelerimiz var. 2012 ciromuz 1 milyon 120 bin dolardı. 13 şirketimiz var. 535 milyon dolar dış ticaret hacmine sahibiz. Doğrudan 1200, dolaylı 6500 çalışana istihdam sağlıyoruz.”

TÜSİAD’ı Cizre’ye getirdi

Kadooğlu, doğduğu ilçe olan Cizre’ye, daha sonra bölgeye dikkat çekmek için bir süredir kapsamlı bir çalışma yürütüyor.  TÜSİAD Bölgesel Kalkınma Politikaları ve İş Dünyası ile İlişkiler Komisyonu Başkanı olan Tarkan Kadooğlu, bir süre önce Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) üyeleri ile Cizre’ye çıkarma yaptı. Burada hem barış sürecine destek, hem de  ‘yatırıma hazırız’ mesajı verildi.  

“Doğu ve Güneydoğu Ekonomi ve Kalkınma Zirvesi” toplantısına Türk iş dünyasının önde gelen isimleri katılmıştı. İşadamları arasında TÜSİAD Başkanı Muharrem Yılmaz, Mustafa Koç, Güler Sabancı, Ümit Boyner ve Nihat Özdemir olmak üzere İstanbul’dan gelen ünlü iş adamları süreçle ilgili görüş ve fikirlerini paylaştı. Toplantıda, TÜSİAD üyesi işadamlarının yatırım için, adım atmak için bölgenin girişimcisinden ilk teklifi beklediği mesajı vermekle birlikte, TÜSİAD her iki tarafı yatırımda buluşturmak adına aracılık görevi üstleneceğini ve bunun için özel bir ofis kuracağını da açıkladı.

Batman’ı diğer iller izleyecek

Kadooğlu’nun girişimi ile TÜSİAD, Cizre'den sonra şimdi Batman'a çıkarma hazırlığında. Güneydoğu ve Doğu Yatırım Danışma Konseyi'ni kuran TÜSİAD, 28 Kasım'da bölgeye yatırımlarda son durumu konuşacak.

Önümüzdeki dönemde TÜSİAD toplantıları bölgenin bir başka kentinde toplanacak elbet. Bu toplantılarda bölgede yapılacak yatırım olanaklarının yanı sıra yatırım ve yatırım ortaklıkları da tartışılacak. Çözüm sürecinin bölgede kalıcı barış ortamına dönüşmesi halinde Kadooğlu gibi öncülerin girişimi ile bölgede ekonomik patlama kaçınılmaz olacaktır.

Umudu büyütmeye devam edelim…