TOPLUMSAL MANİPÜLASYONLAR (1)

Çevremizde ve mahallemizde bazı karakterler hep kendilerini haklı çıkarmak adına komşusunu veya arkadaşını yoğun bir eleştirme yoluna gidip istedikleri konularda suçluluk algısını oluşturabilirler. Özellikle kendisinin ezildiğini ve haksızlığa uğradığını çeşitli süslemelerle ön plana koyarak yapmış oldukları yanlışları doğru gibi gösterirler. Kendisini ajitasyon yoluyla haklı gösteren karakterin bir sonra ki aşaması karşısındakini suçlu duruma düşürmektir. Örneğin; balkonda halı silkeleyerek alt kattaki komşularını rahatsız eden veya balkonlarını kirleten ya da açık camlarından içeriye tozun girmesini sağlayan suçlu karakter, diğer komşularında gelen şikayetleri haksız göstermek için önce kendisini savunarak başka bir çaresinin olmadığını söyler. Tepkilerin yumuşamasının ardında diğer komşuların yaptığı yanlışlarım dizer. Herkesin hatasını söyledikten sonra bir halı çırpmanın bu kadar tepki verilmesinin kendisini üzdüğünü ve daha önce onlara yaptığı iyilikleri ya da iyilik olduğunu zannettiği hareketleri dillendirir. Onlar için yaptığı iyilikleri sıralarken yine gelen tepkilerin yavaş yavaş yok olduğunu fark eder. Bu defa az önce kendisini yaptığı yanlış yüzünden uyaran komşularını suçlu hale getirmek için devam eder. 'Bir halı sirkelememi dahi hazmedilmediği bir ortamda komşuluk mu olur' diyerek acı bir şekilde yüzünü asıp sinirle camı kapatır. Ve bina sakinleri az önce ki davranışlarından ötürü suçluluk duyarak diğer haksız komşunun hareketlerinde etkilenerek vicdan azabı çekerler.Ve nihayetinde az önce yanlış yapan komşu yaptığı yanlışla bütün binanın kendisinden özür dileterek manipüle etmiş olur.Mahalli manipülasyonlar bu ve buna benzer bir çok olaylara neden olmaktadır.

İş yerlerinde işçilerin mağdur olduğu durumlar karşısında verdikleri veya verecekleri tepkiyi minimal düzeye indirmek için işverenler tarafında sözlü toplantılarla işçileri kendi istedikleri gibi manipüle edebiliyorlar. Sürekli işverenin haklılığını ortaya koymak için işçilere suçluluk algısını çok kullanırlar. Örneğin; İşçilerin zam istediğini tahmin eden bir işveren önce ses tonuyla işçisini etki altına alır. Sonra işçinin en zayıf noktasını bulur ve o yönde manipülasyona devam eder. Başkaların işsizlikle nasıl mücadele ettiğinden dem vururlar.İşlerin son zamanlarda düştüğünü ve zarar ettiğinden bahsederek işçiyi önce yaptığı girişimden uzaklaştırıcı eylemlerde bulunur. Git gide konuşmalar işçinin aleyhine işverenin ise lehine devam eder.İşçi az sonra yaptığının bir hata olduğunu kabul etmek zorunda bırakılır. İşveren, işçide bu algının oluştuğunu anlar ve ''diğerlerinden bunu beklerdim ama en çok sevdiğim elemanın bunu yapmasını kabullenemiyorum'' diyerek işçide suçluluk duygusunu oluşturarak bir daha bu sebeple gelmesini önlemiş olur. Böylece bir hak olan zam isteme faslı işveren manipülasyonuyla engellenmiş olur.


 

İnsanlar istemeden de olsa başkaların sözleriyle etki altına girer ve istemedikleri düşünceler bile olsa bu düşüncelerin benliğinde var olduğunu anlayamadan manipüle dilmiş olurlar. 

Sevgi ile kalın.

Mehmet Sebih Altun